Immanente Rechtvaardigheid

Mgr Léonard heeft het weer eens gepresteerd. Hij heeft weer iets gezegd waar iedereen, politici en anderen, van steigeren… ‘[Hij] zie[t] in AIDS een soort van immanente rechtvaardigheid. Verschillende parlementsleden vinden de uitspraak ‘dom’, ‘weerzinwekkend’ of zelfs ‘misselijkmakend’. En meteen gaan er stemmen op om een kerkbelasting in het leven te roepen en zelfs om een resolutie te stemmen die de ‘misselijkmakende uitspraken van aartsbisschop Léonard veroordeelt’ om ‘tegengas’ te geven.

Alleen schijnt er een ding vergeten te zijn: de uitspraak is ruimer dan eender wie ze blijkbaar ziet. En ze impliceert duidelijk niet dat AIDS rechtvaardig is. Iets dat parlementslid Marleen Temmerman, niet toevallig ook gynaecologe, samenvat als: ‘Eigen schuld, dikke bult.’

Nee, die zin betekent niet ‘AIDS = rechtvaardig’, ‘AIDS is een straf’. Toch niet in die zin. In de ruimere zin misschien wel, maar dat is voor later.

Volgens Wikipedia is ‘immanentie’ een term uit de filosofie, ook gebruikt door Aristoteles, Hegel, Kant en zelfs Marx. In het christendom is de term ‘immanentie’ een duidelijk antoniem van transcendentie. In die zin is God transcendent en Jezus en de Heilige Geest immanent: ze zijn God in de wereld. God zelf is transcendent: Hij is niet voelbaar, Hij is niet en Hij is ook niet benaderbaar. Jezus en de Heilige Geest zijn dat wel. Jezus is duidelijk te benaderen, of was dat; de Heilige Geest is duidelijk aanwezig tijdens het Pinksterwonder om het zo te zeggen (de vurige tongen en de apostelen die in talen spraken die ze zelf niet verstonden).
Bij Aristoteles zijn de krachten die de wereld veranderen, regeren, immanent: ze resulteren uit de natuur zelf en werken er ook op in; zo ook lijkt Rousseau’s God te functioneren. Hij is een twee-eenheid van God en natuur.

Verder staat immanentie in het christendom ook nog, in een zwakkere benadering, voor het feit dat God zou ingrijpen in Zijn schepping om uiteindelijk het Koninkrijk Gods te laten neerdalen een keer die fase voorbij is. Zo ook bij Marx: de slechte effecten van het kapitalisme zijn nodig om het proletariaat voor te bereiden op het communisme, misschien zelfs om het ertoe te bewegen.

Dus wat zegt Mgr Léonard hier dan? Hij zegt niet, zoals Mevr Temmerman uitdrukte ‘eigen schuld, dikke bult’, daar gaat de zin niet over zoals hierboven geïllustreerd. Als Mgr Léonard spreekt over ‘een soort van immanente rechtvaardigheid’ en AIDS zelfs verbindt met de opwarming van de aarde bijvoorbeeld, dan kan het niet zijn dat de zin iets zegt over oorzaak-gevolg op persoonlijk niveau. We hebben inderdaad allemaal schuld aan de opwarming van de aarde, maar ook niet. Op het vlak van het broeikaseffect kunnen we dan wel ons beste beentje voorzetten om ecologisch te zijn: meer met de fiets rijden, zuiniger rijden en verwarmen, recycleren, composteren, maar als niemand van de multinationals meedoet en niemand de moeite neemt elektriciteit te produceren op een minder belastende manier, als niemand de moeite neemt zuiniger en betaalbare centrale verwarmingsketels te produceren, dan kunnen we ons beste beentje voorzetten, maar het zal blijven bij dat beste beentje. Een mens moet een aanvaardbare keuze kunnen maken en moet een aanbod hebben om te kunnen kiezen.

In die zin moeten we de uitspraak van Mgr Léonard lezen. Niet de persoon die met AIDS besmet is, is rechtstreeks schuldig, maar de hele opzet van een maatschappij die immoreel is geworden. Het is niet dat ik persoonlijk van die uitspraak en deze interpretatie zo overtuigd ben, maar zo zou ze moeten gelezen worden. Deze interpretatie past ook in de benadering die het Vaticaan propageert naar AIDS toe. Condooms zijn niet besteed aan de Katholieke Kerk, dat weten we allemaal, maar zoals eerder al toegegeven door een epidemioloog, is het standpunt van de Kerk op dat vlak (onthouding) zo gek nog niet. AIDS of HIV verspreidt zich namelijk niet zoveel als mensen zich zouden onthouden (dat behoeft niet veel fantasie). Het is alleen zo verspreid geraakt omdat mannen met andere vrouwen dan hun vrouw seks hebben/hadden en daarna met hun eigen vrouw of nog een reeks andere vrouwen/prostituees/enz, omdat homoseksuelen seks hadden met veel verschillende partners in hun leven. Daardoor ontstaat een gevaarlijk mechanisme dat besmetting in de hand werkt. Had iedereen een partner, misschien twee of drie in serie met verschillende jaren ertussen, dan zou HIV zich zo snel niet verspreid hebben. Het is een harde dobber voor organisaties die condooms propageren, maar het is wel waar en wordt beaamd door epidemiologen. Condooms helpen dan wel hier en daar, maar tenzij iedereen in de risicolanden overtuigd zijn zodat ze bij elk seksueel contact er een dragen (wat zeker niet het geval is), zijn ze niet effectief. Onthouding is simplistisch genoeg (niet is niet) en het maakt niet uit of iemand begrijpt hoe dat virus werkt. Bij condooms is dat niet zo. Dat is natuurlijk geen reden om condooms af te keuren als mogelijk middel (in het westen zullen ze wel effectiever zijn naar mijn mening). En met dat standpunt ben ik het dan ook niet eens, en zal het ook nooit zijn.

Maar, als we dus ‘immanente rechtvaardigheid’ in die context lezen, dan is die immanente rechtvaardigheid een effect dat een fase is voor de perfecte staat zal worden bereikt. Dan is het ook, in de zin dat de opwarming van de aarde dat ook is, een straf voor een maatschappij die teveel bezig is met seks en niet met liefde. Want waarom bestaan condooms en anticonceptiemiddelen: als we allemaal onszelf zouden kunnen bedwingen, zouden we ze niet nodig hebben…

Los hiervan hebben onze parlementsleden weer eens vooral getoond dat ze van veel woorden gemaakt zijn maar niet noodzakelijk van iets anders veel weten. Als iemand nu eens de Van Dale erbij had genomen in plaats van halsoverkop te reageren, dan hadden ze misschien eerder kunnen vermijden hun domheid ten toon te spreiden. Ik veronderstel dat stemmen ronselen beter is dan enige moeite doen om iets te begrijpen, laat staan dat van het publiek ook verlangen.

Bibliografie:

Wikipedia, Immanentie

http://www.worldlingo.com/ma/enwiki/nl/Immanence

The aids-epidemic in Africa: the pope is (partly) right

The pope may not be right all the time, according to Luc Bonneux (epidemiologist), but he has a point when he criticises the blind faith in condoms with which we are trying to tackle the African aids-epidemic:

'To my great amazement there are six Belgian parties that are going to ask the pope for an explanation. As if the man is going to take much notice of that. Belgian politics is the synonym for ridicule in the world at the moment… The faith in condoms is only there to be used by the white humanitarian worker. I will repeat the difficult facts… Epidemiology knows a difference between theoretical and practical efficacy. Condoms over steal dildos in a lab work a treat, but over the excited flesh of inexperienced couples there is a lot that goes wrong. Condoms have never been good contraceptives. The chance of becoming pregnant is 6% after one year. If one can become pregnant, one can get HIV. In experienced couples in steady relationships where the man is HIV-positive through contaminated blood-products there is a chance of 1% that the female partner becomes positive after 1 year of consistent condom use. Add a little alcohol, lack of experience, more hormones than common sense, and the chance to be contaminated will increase to several percents. Linking safe sex to condoms is, excuse the word, dangerous claptrap.

Epidemiology also knows a difference between population-strategy and high-risk strategy. With a high-risk strategy a limited group with a big problem is singled out. That in itself means very little for the whole population because the little group is necessarily a minority. The whole of the population only benefits with a population strategy. Condoms are useful for high-risk groups, certainly prostitutes. A healthy sexual way of life, graphically summarised by Mieke Vogels (Green politician) as ‘first blabla, then boomboom’, is good for the whole population.

The first articles on the aids-epidemic in Africa were published 26 years ago. Since then we have seen no evidence of substantial influence on that aids-epidemic. That is partly due to the fact that science has been replaced by ideology. While the moral arrogance of the ayatollahs forces the pope’s to fade, science has failed in showing any effects of condoms on the epidemic. That is not because of a lack of possibilities: the effect of circumcision has been shown. Why did HIV not spread through the whole population anywhere outside Africa? HIV spreads through trios: a contaminated partner is needed to get it and a second partner is necessary to transmit the virus. No trio, no transmission: HIV spreads only by multiple, simultaneous sexual partnerships, not by monogamy and hardly by serial monogamy (successive partners).

Sex with multiple partners at the same time and sex which crosses the generations is the motor of the epidemic in Africa. Young women are financially supported by ‘rich uncles’, promiscuous businessmen, in exchange for sex. That supplies murderous dynamics. Elsewhere experimental youths are protected by their youth, but not in Africa. Those ‘rich uncles’ sow the virus in youth communities and there it spreads through simultaneous partnerships. African women contaminate themselves primarily through steady partnerships. In that kind of relationships condoms are not used, partly because women like to become pregnant. The driving force behind the heterosexual epidemic in Africa is not really a shortage of condoms. Women there are the victim of adultery and ‘rich uncle’-pimps. African women find that as great as you, but they have no choice. African men are like you monogamous with a liking to adultery, if they can get away with it. The drama is that African men get away with it because of the lack of women-rights. A Catholic pope as moral authority has a lot to say about that.

The pope is terribly mistaken when he equals sex to procreation. Where children no longer die the woman is condemned by too high fertility. Intimate sex is a unique aspect of the human species, the carrier of monogamous relationships. Loving sex creates a powerful bond between the parents and through that protects their children. With their disgusting stand against loving sex successive popes haven lost a lot of moral credit in confusing times. But poor and unschooled people find worthiness and hope in religion. HIV-prevention must make a coalition with moral leaders. Experience in life is needed to choose a life partner, and so we must not start on sex too early. It is unhealthy to have sex as recreational sport, or to cheat on one’s partner. Whoever contaminates his wife through adultery is a bastard, whoever misuses his power to force young girls to sex is a pig. That goes here and in Africa. It is astonishing and sad that 26 years ago, that simple, clear, human message, supported by everyone with leadership, would have been able to prevent millions of transmissions.'

I suppose the article speaks for itself… Change the culture of adultery and how women feel about themselves and cheating men and all is well. But of course there is no-one who wants to admit that the pope is even partly right. Certainly in the west it is not fashionable to link the religious to politics, only if you are a weirdo like Bush. Although it seems like we should to tackle aids in Africa.

This article was translated from De Standaard and the original can be found here: http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=AM289S61